"ΝΑ ΜΟΙΑΣΟΥΜΕ Μ΄ ΑΥΤΌ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ.."
Να μοιάσουμε μ΄αυτό που είμαστε"...
"Τι εκάνατε την Ελευσίνα;
Τι εκάνατε τον Ιλισό και τον Κηφισό, τα δυο
αγιάσματα μου; "
"Λίγο περισσότερη ανθρωπιά, βαθύτερη νόηση και ψυχική ευαισθησία και αλλάζουν όλα, από την αρχική στάση ώς τις λεπτομέρειες. "
28 Αυγούστου ήταν του1968 που έλυνε τα επίγεια δεσμά ο Δημήτρης Πικιώνης!
Αρχιτέκτονας και ακαδημαϊκός, με πλούσιο ζωγραφικό, ποιητικό και συγγραφικό έργο.
Το λιθόστρωτο που οδηγεί στον Άγιο Δημήτριο τον Λουμπαδιάρη, στον λόφο του Φιλοπάππου και το εκκλησάκι, όπως και ο περίπατος που περικλείει την Ακρόπολη, είναι έργα του σπουδαίου αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη, που αγαπούσε τη ζωγραφική, ίσως και περισσότερο από την επιστήμη του....
Έχτισε σπίτια, σχολείο, ξενοδοχεία αλλά οι διάσημες πέτρες στον αρχαιολογικό χώρο γύρω από την Ακρόπολη και το λόφο Φιλοπάππου, αποτελούν το σημαντικότερο έργο του.
Διετέλεσε Πρόεδρος της Κοσμητείας Εθνικού Τοπίου και Πόλεων και αναφέρθηκε πολλές φορές στις ομιλίες του για την Ιερά Οδό και την Ελευσίνα , που την αναφέρει πάντα σαν Τόπο Ψυχής!
Ο Πικιώνης, άνθρωπος των καλών προθέσεων , ταλανίζετο από έναν εσωτερικό διχασμό: του ζωγράφου που ήθελε να είχε γίνει και αρχιτέκτονας- που τελικώς έγινε-, γεγονός που επηρέασε το σύνολο των έργων του.
Διορατικός, με πολλαπλές γνώσεις, εμβάθυνε στις φιλοσοφικές αισθητικές του αναζητήσεις και όπως σημείωνε και ο
Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας,
"μες στην έρημο εκείνων των χρόνων ο Πικιώνης ήταν πραγματικά ένας αναχωρητής, ένας νέος Ιωάννης της Κλίμακος, ένας ταπεινός ασκητής ή ένας αρχαίος Έλλην σοφός, του οποίου οι πνευματικές και ηθικές συλλήψεις αποκτούσαν την ακρίβεια γεωμετρικού κανόνα".
Οι αρχιτέκτονες μαθητές του ομνύουν στη παιδαγωγική του διδαχή.
Ένας καθηγητής αρχιμάστορας που δεν χρησιμοποιούσε την γραφή πάρα το λόγο και την χειρονομία.
Θιασώτης της ενεργητικής παρατήρησης και της μίμησης .
"Το εξαιρετικό με τον Πικιώνη είναι ότι σε μια εποχή που η κτηριολογία ήρθε να αντικαταστήσει την αρχιτεκτονική, ο Πικιώνης αντέδρασε θέλοντας να παρουσιάσει την αρχιτεκτονική ως τέχνη, χωρίς να ντρέπεται γι' αυτό, όπως οι σύγχρονοί του που νόμιζαν πως είναι πιο καθωσπρέπει να είναι κτηριολόγοι", έγραφε ο Γιάννης Τσαρούχης για τον Δημήτρη Πικιώνη.
Υπέρμαχος της ελληνικής τέχνης
-σε σημείο παρεξήγησης από όψιμους
"κριτικούς"-απέφυγε να αναμετρηθεί με την τάση της εποχής, τον" μοντερνισμό",
καθώς βασική αρχή, θεωρείτο για τον Πικιώνη, η σχέση του έργου μέσα στην Φύση.
Ο Φωτοδότης μαθητής του Κ. Παρθένη και επιμελητής του καθηγητή Α. Ορλανδου, που τόσο μελαγχολικά θα έστεκε σήμερα(αν εβρίσκετο κοντά μας) ενεός και κατηφής για την εθνική μας ένδεια και την πλήρη απαξία για το έργο του.
Αλλά "πώς να μοιάσεις, αν δεν γνωρίζεις πως είσαι".
Κάποια από τα σημαντικά έργα : Δημοτικό σχολείο, στα Πευκάκια Λυκαβηττού 1932,
το 5ο Πειραματικό σχολείο Θεσσαλονίκης,
η Διαμόρφωση του αρχαιολογικού περί την Ακρόπολη χώρου και του λόφου Φιλοπάππου, Αθήνα 1954-1957,
ο Παιδικός κήπος στη Φιλοθέη1961-1965,
η μελέτη Πικιώνη για το Φρούριο της Φορτέτζας Ρεθύμνου 1966,
η Οικία Ευθυμιάδη – Μενεγάκη-Γρυπάρη 1 Κυπριάδου,
η Οικία Ποταμιάνου Νιόβης και Βασιλέως Παύλου 1 Φιλοθέη,
το Εξωκλήσι Αγίου Φλώρου Τσουγκριά Σκιάθου,
ο Άγιος Δημήτριος Λουμπαρδιάρης και το Τουριστικό Περίπτερο Φιλοπάππου και φυσικά ο διαμορφωμένος χώρος γύρω από την Ακρόπολη και τον λόφο Φιλοπάππου, εκεί που συνέθεσε αρμονικά όσες Τέχνες αγαπούσε να ακολουθεί.
"Όταν επισκέφθηκα πρώτη φορά την Ακρόπολη το 1959 βρέθηκα σχεδόν τυχαία να περπατώ στον παρακείμενο λόφο του Φιλοπάππου και εκεί ένιωσα, με έκπληξη, τη σχεδόν κυριολεκτική κίνηση του εδάφους καθώς με τραβούσε η απτή αντίσταση του πλακόστρωτου που ακολουθούσε τις διακυμάνσεις του φυσικού τοπίου·
ήταν σχεδιασμένο για να βιώνεται τόσο από το σώμα όσο και από τα μάτια.
Την ίδια έκπληξη μου προκάλεσαν τα λιθόστρωτα πεζούλια και τα παγκάκια και, πάνω απ’ όλα, το ξύλινο αναπαυτήριο, χτισμένο δίπλα ακριβώς στον αναστηλωμένο ναό του Λουμπαρδιάρη.
Έμοιαζαν βγαλμένα από την Ιαπωνία πριν από αιώνες, μέσα από το πολιτισμικό φίλτρο του Βυζαντίου.
Δεν συνειδητοποίησα τότε ότι αυτό το θεατρικό σκηνικό δεν ήταν ακριβώς ολοκληρωμένο και ότι ο αρχιτέκτονας, εβδομήντα δύο ετών, ακόμη επέβλεπε τις εργασίες», γράφει ο Κένεθ Φράμπτον.
-Στους χαλεπούς καιρούς μας που η ηθική δεν αποτελεί την αισθητική του παρόντος μας...
Βλέπεις "πώς να μοιάσεις, αν δεν γνωρίζεις πως είσαι".
Τι Νόες και τι Ανθρώπους, καλότυχα αντάμωσε αυτός ο έρμος "τόπος". Και πώς ξεμείναμε με περίσσευμα ψυχικής αταξίας, αισθητικής ένδειας και πολιτισμικής πενίας!
Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΜΠΟΓΛΟΥ